ÇENE EKLEMİNDE KITLAMA VE AĞRI

Çeneniz “Klik” Diye Ses Çıkarıyor: Peki Bu Gerçekten Bir Problem mi?

Ağzınızı açıyorsunuz:

“Klik.”

Kapatıyorsunuz:

“Tak.”

Bir süre sonra insan ister istemez “çenem yerinden mi çıkıyor?” diye düşünmeye başlıyor.

Ancak çene eklemindeki her ses hastalık anlamına gelmez.

Çenede kıtlama sesi tehlikeli midir❓

✔️Ağrısız çene eklemi sesleri bazı kişilerde görülebilir ve tek başına her zaman tedavi gerektiren bir durum anlamına gelmez. Ancak kıtlama veya klik sesine ağrı, çiğneme güçlüğü, ağız açmada kısıtlılık ya da çenenin kilitlenmesi eşlik ediyorsa değerlendirme yapılması uygun olabilir. 

Ağrısız çene eklemi sesleri oldukça yaygın olabilir ve tek başına tedavi gerektirmeyebilir.

Ancak kıtlama sesine:

• Ağrı,

• Ağız açmada kısıtlılık,

• Çenenin kilitlenmesi,

• Çiğnemede güçlük

eşlik ediyorsa temporomandibular eklem ve çevresindeki kasların değerlendirilmesi anlamlıdır.

NIDCR da ağrısız klik ve eklem seslerinin sık görüldüğünü ve tek başına tedavi gerektirmeyebileceğini belirtiyor.

Temporomandibular eklem nedir?

Temporomandibular eklem, alt çene kemiğini kafatasına bağlayan eklemdir.

Kulağın hemen ön tarafında bulunur.

Konuşurken, esnerken ve yemek yerken sürekli hareket eder.

TME problemleri yalnızca eklemin kendisinden kaynaklanmaz.

Çiğneme kasları, boyun bölgesi, çene alışkanlıkları ve farklı mekanik faktörler de şikâyetlere katkıda bulunabilir.

Çene neden kıtlar?

Çene ekleminin içerisinde eklem yüzeyleri arasında hareket eden bir disk vardır.

Bazı durumlarda bu diskin hareketi sırasında eklem sesi ortaya çıkabilir.

Ancak yalnızca sesin varlığına bakarak kesin tanı konmaz.

Değerlendirmede:

• Sesin hangi hareket sırasında ortaya çıktığı,

• Ağrı olup olmadığı,

• Ağız açıklığı,

• Çenenin açılırken sapma yapıp yapmadığı,

• Kilitlenme öyküsü

gibi bulgular birlikte değerlendirilir.

Çene ekleminde ağrı neden olabilir?

Temporomandibular bozukluklarda:

• Çene eklemi çevresinde ağrı,

• Masseter ve temporal kaslarda hassasiyet,

• Yüze veya boyuna yayılan ağrı,

• Çene hareketlerinde kısıtlılık,

• Ağrılı klik veya sürtünme sesi

görülebilir.

Özellikle:

• Diş sıkma,

• Uzun süre sakız çiğneme,

• Tırnak yeme,

• Sürekli tek taraflı çiğneme

gibi alışkanlıklar bazı kişilerde şikâyetleri artırabilir.

Boyun ile çene arasında bağlantı var mı?

Çene mekanik olarak baş-boyun bölgesinden tamamen bağımsız değildir.

Bu nedenle Bursa çene eklemi fizyoterapisi değerlendirmesinde yalnızca ağzın açılıp kapanmasına değil;

• Servikal hareketlere,

• Baş-boyun postürüne,

• Çiğneme kaslarına,

• Temporalis ve masseter hassasiyetine

de bakılabilir.

Çene fizyoterapisinde neler yapılabilir?

Kişinin bulgularına göre:

• Çene hareket kontrolü egzersizleri,

• Kontrollü ağız açma-kapama,

• Kas gevşetme çalışmaları,

• Manuel terapi,

• Servikal bölge egzersizleri,

• Alışkanlık farkındalığı

gibi yöntemler kullanılabilir.

NIDCR fizik tedavi ve manuel terapinin bazı temporomandibular problemlerde fonksiyon ve ağrı yönetiminde kullanılabileceğini belirtiyor.

“Çenem ses çıkarıyor, hemen ameliyat gerekir mi?”

Genellikle böyle düşünmek için bir sebep yoktur.

TMD konusunda uluslararası kaynaklar başlangıçta mümkün olduğunca konservatif ve geri döndürülebilir yaklaşımların tercih edilmesini öneriyor. Kalıcı biçimde diş veya kapanışı değiştiren müdahalelere daha dikkatli yaklaşılması gerektiği özellikle vurgulanıyor.

Bursa Nilüfer’de çene eklemi fizyoterapisi

Çenenizde sadece ses varsa ancak ağrı veya fonksiyon kaybı bulunmuyorsa bu her zaman tedavi gerektiren bir durum olmayabilir.

Ancak sesle birlikte:

• Ağrı,

• Kilitlenme,

• Ağız açmada azalma,

• Çiğneme güçlüğü

geliştiyse değerlendirme yapılması daha anlamlıdır.

Çene ekleminde ağrı, hareket kısıtlılığı veya çiğneme sırasında rahatsızlık yaşayan kişilerde değerlendirme yalnızca eklem sesine göre yapılmaz. Çene hareketleri, çevre kasların fonksiyonu ve gerektiğinde boyun bölgesi birlikte incelenebilir. Bursa Nilüfer'de çene eklemi ağrısı veya TME problemi için fizyoterapist araştırırken, çene ile birlikte servikal bölgenin ve kas fonksiyonlarının da değerlendirildiği bütüncül yaklaşım önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Çene kıtlaması geçer mi?
Nedene göre değişir. Buradaki asıl hedef her zaman sesi tamamen ortadan kaldırmak değil; ağrı ve fonksiyon problemini yönetmektir.

Çene kıtlama sesi ağrısızsa tedavi gerekir mi?
Genellikle yalnızca ağrısız eklem sesi tedavi gerektirmeyebilir.

Çene eklemi için fizyoterapi yapılabilir mi?
Evet. Uygun temporomandibular problemlerde egzersiz ve manuel terapi konservatif yaklaşımın bir parçası olabilir.